Tự xét nghiệm HIV là xét nghiệm sàng lọc HIV trong đó người được xét nghiệm tự thực hiện tất cả các bước của việc xét nghiệm HIV bao gồm tự lấy mẫu, tự làm xét nghiệm HIV và tự đọc kết quả. 3.2.4. Tư vấn, hỗ trợ kết nối xét nghiệm HIV cho bạn tình, bạn Gene Xpert MTB/ RIF là một kỹ thuật ứng dụng sinh học phân tử, mang tính đột phá, cho phép xác định vi khuẩn lao ở mức độ ít với độ nhạy và độ đặc hiệu cao. Quy trình thao tác của kỹ thuật này đơn giản, cho kết quả nhanh và cho kết quả kép đồng thời cho biết mẫu bệnh phẩm có vi khuẩn lao hay không, có nhiều hay ít vi khuẩn và vi khuẩn có kháng Người tham gia bảo hiểm y tế bị mắc bệnh lao, lao kháng thuốc, nghi mắc bệnh lao, lao tiềm ẩn được xác định là đúng tuyến khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế khi thuộc các trường hợp quy định tại Điều 6 Thông tư số 30/2020/TT-BYT ngày 31 tháng 12 năm 2020 của Bộ Ngày 24/5, Bệnh viện Phổi đã lấy mẫu xét nghiệm lần 5 cho bà C và triển khai xét nghiệm bằng kỹ thuật Gene Xpert cho kết quả dương tính với SARS-CoV-2. CDC Thái Bình sau đó thực hiện xét nghiệm khẳng định cho kết quả dương tính với SARS-CoV-2. The 2019 novel coronavirus was detected in the self-collected throat washings. Positive testing rate of throat washing was much higher than that of Nasopharyngeal swabs. Throat washing is a cr98sj. Ngày 17-8, Bộ Y tế đã ra quyết định số 3577/QĐ-BYT về việc thành lập Hội đồng chuyên môn xem xét, thẩm định triển khai kỹ thuật Gene Expert xét nghiệm SARS-CoV-2 tại Bệnh viện Phổi Trung ương - Chương trình Chống lao Quốc gia. Vậy công nghệ xét nghiệm của Gene Expert có những ưu thế nào trong việc phát hiện bệnh nhân nhiễm Covid-19? Cuối tuần qua, Bệnh viện Phổi Trung ương đã thử nghiệm kỹ thuật Gene Expert trên những mẫu bệnh phẩm được lấy từ Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương để xét nghiệm phát hiện khẳng định virus SARS-CoV-2. Kết quả cho thấy, cả hai phương pháp này đều cho kết quả trùng khớp nhau. Kết quả xét nghiệm trùng khớp PGS, TS Nguyễn Viết Nhung, Giám đốc Bệnh viện Phổi Trung ương cho biết, cuối tuần qua, khoa Vi sinh của bệnh viện đã sử dụng phương pháp xét nghiệm lao Gene Expert để phát hiện khẳng định virus SARS-CoV-2. Kết quả test thử 30 mẫu bệnh phẩm trên 10 người lấy từ mẫu chuẩn của Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương với các nồng độ virus SARS-CoV-2 khác nhau cho thấy, kết quả các mẫu âm tính, dương tính trùng khớp với kết quả làm xét nghiệm rRT-PCR của Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương trước đó. Theo ông Nhung, kỹ thuật này tìm được hai gene của virus nên độ tin cậy cao, yên tâm có thể sử dụng xét nghiệm. “Mẫu kiểm chuẩn rất tốt. Chỉ sau khi nhận bộ test hai ngày, chúng ta đã có thể làm chủ được xét nghiệm này. Chúng tôi chờ Bộ Y tế xét duyệt là sẽ cử đội vào Đà Nẵng, Hải Dương cùng các mẫu test kit để hỗ trợ xét nghiệm tại địa phương”, ông Nhung nói. PGS, TS Nguyễn Viết Nhung. Hiện nay, Bệnh viện Phổi Trung ương đã nhận được 16 nghìn bộ kit test. Việt Nam cũng có hệ thống máy xét nghiệm Gene Expert gần 10 năm qua với 218 máy tại các tỉnh, thành phố trên cả nước. Trong đó, có bốn máy tại Đà Nẵng. "Hệ thống xét nghiệm Gene Expert của Chương trình phòng chống lao đã sẵn sàng tham gia xét nghiệm SARS-CoV-2 ngay sau khi được Bộ Y tế cấp phép và thông qua quy trình kỹ thuật. Đây sẽ là một phương pháp mới nhanh chóng, hiệu quả, phát hiện sớm người mắc Covid-19", ông Nhung cho hay. Hiệu quả khi triển khai xét nghiệm trên diện rộng PGS, TS Nguyễn Văn Hưng, Trưởng Khoa vi sinh BV Phổi Trung ương cho biết, phương pháp Gene Expert Express SARS-CoV-2 thực chất vẫn là phương pháp rRT-PCR. Phương pháp xét nghiệm mới Gene Expert có quy trình này hoàn toàn tự động từ xử lý mẫu tách chiết, trộn sản phẩm tách chiết và phân tích kết quả. Đó là phòng xét nghiệm mini, bàn tay con người ít ảnh hưởng đến quá trình này. Phương pháp này có nhiều điểm mạnh, đầu tiên là thời gian trả kết quả rất sớm, chỉ từ 41-51 phút. Bên cạnh đó, kỹ thuật này khá đơn giản. “Nếu như phương pháp rRT-PCR thông thường được Bộ Y tế cấp phép khẳng định là phải có kỹ thuật viên tay nghề cao, có hệ thống máy móc. Với phương pháp Gene Expert này, chúng ta chỉ cần hệ thống máy móc đơn giản, kể cả ở cơ sở y tế tuyến huyện có labor đủ bảo đảm an toàn sinh học mức 2 là có thể triển khai. Kỹ thuật viên có thể làm trong hai phút và đưa mẫu bệnh phẩm vào máy chạy hoàn toàn tự động”, BS Hưng cho hay. Theo đó, khi đưa phương pháp này vào sử dụng, nếu có bệnh nhân nghi ngờ ngay lập tức xét nghiệm ngay không cần huy động đội ngũ xét nghiệm lớn, trả lời kết quả ngay trong một giờ, có thể khoanh vùng, phân loại bệnh nhân sớm. Đặc biệt, hệ thống máy Gene Expert có thể chạy liên tục các module cho từng bệnh nhân, không phải chờ đủ số lượng mẫu hoặc chờ máy chạy hết một quy trình. Hệ thống này cũng giúp không bị nhiễm chéo như hệ thống mở trước đây. Khi kỹ thuật này được Bộ Y tế xét duyệt đưa vào thường quy, đầu tiên, Bệnh viện Phổi Trung ương sẽ hỗ trợ các tỉnh như Đà Nẵng, Hải Dương và tiếp đó là một số tỉnh bị ảnh hưởng bởi Covid-19 nặng nề để giúp việc xét nghiệm có kết quả nhanh hơn, ra quyết định phân luồng, giảm nguy cơ lây lan ra cộng đồng. Phương pháp này đã được Mỹ chứng nhận và đã được nhiều nước trên thế giới đặt hàng để chẩn đoán lao. Trong tương lai bệnh dịch còn kéo dài, phương pháp này sẽ là một vũ khí cho bệnh viện để phát hiện nhanh ca nhiễm, cách ly kịp thời. Muốn chấm dứt nguồn lây phải phát hiện đúng virus Theo PGS, TS Nguyễn Viết Nhung, muốn phát hiện và chấm dứt nguồn lây phải phát hiện đúng virus. Việc xét nghiệm huyết thanh để xác định virus thì đã muộn. Do đó, ông bày tỏ sự lo lắng khi Hà Nội đang có tốc độ xét nghiệm chưa đáp ứng được kịp thời cho việc truy vết. Hiện xét nghiệm rRT-PCR chưa được triển khai hết, không đáp ứng được yêu cầu sàng lọc toàn bộ nên xuất hiện ca nhiễm trong cộng đồng. “Tôi từng dự báo, nếu xét nghiệm toàn bộ thì Hà Nội phải có 10 ổ dịch, 10 trường hợp khác nhau. Đến giờ phút này, Hà Nội đã có 11 ca mắc Covid-19 và số ca mắc chưa dừng lại vì chúng ta chưa xét nghiệm được hết. Hệ thống CDC Hà Nội phải làm tích cực như đợt dịch trước tại Hà Nội”, ông Nhung cho hay. Cũng theo Chủ nhiệm Chương trình chống lao quốc gia, việc xét nghiệm tìm virus SARS-CoV-2 phải làm giống như lao tìm vi khuẩn chứ không phải tìm kháng thể. Nhưng việc tìm virus phải có thời hạn. Nếu quá thời hạn thì việc tìm kháng thể chỉ để biết trong quá khứ gần đây người ta đã mắc và khỏi thì phải tìm quá trình tiếp xúc những người đã tiếp xúc với ca này để truy vết, để có thể truy vết những người đã tiếp xức gần có nguy cơ mắc bệnh. Nhưng làm được như vậy là cả một sự gian khổ cho hệ thống y tế và cần quyết tâm chính trị rất cao. Tập trung phòng, chống dịch Covid-19 LAO LÀ GÌ?Lao là bệnh truyền nhiễm do vi khuẩn lao và vi khuẩn phong thuộc giống Mycobacterium – họ Mycobacteriaceae gây ra. Giống này gồm 71 loài, đa số các loài không gây bệnh. Một số ít loài có khả năng gây bệnh cho người và động vật. Hai loài quan trọng nhất gây bệnh cho người là Mycobacterium tuberculosis gây bệnh lao và Mycobacterium leprae gây bệnh HÌNH BỆNH LAO TRÊN THẾ GIỚI VÀ VIỆT NAM HIỆN NAYHiện nay, lao là bệnh nhiễm khuẩn chính và thường gặp nhất, ảnh hưởng đến khoảng 2 tỷ người tương đương 1/3 dân số thế giới. Mỗi năm có đến 9 triệu trường hợp mắc mới đưa đến 1,5 triệu trường hợp tử vong theo ước tính 2016. Điều đáng nói là 90% các trường hợp mới mắc và tử vong gặp ở các nước đang phát triển. Khoảng 90% các trường hợp nhiễm khuẩn lao là tiềm ẩn không triệu chứng. Một phần mười các trường hợp này sẽ tiến triển thành bệnh lao có triệu chứng với một nửa số người sẽ tử vong nếu không được điều trị. Theo Tổ chức Y tế thế giới WHO năm 2016, mỗi ngày vẫn có khoảng người chết do lao so với bệnh AIDS là người. Bệnh lao là bệnh truyền nhiễm gây chết người nhiều nhất trên thế giới, đặc biệt khi có sự đồng mắc lao và HIV. Theo báo cáo của WHO, năm 2018 Việt Nam đứng thứ 16 trong 30 nước có số người bệnh lao cao nhất trên toàn cầu, đồng thời đứng thứ 15 trong số 30 nước có gánh nặng bệnh lao kháng đa thuốc. Ước tính năm 2017, Việt Nam có thêm người mắc lao và có người chết do lao. Mặc dù công tác phòng chống lao đã đạt được những thành tựu đáng kể, bệnh lao vẫn còn đang là một vấn đề sức khỏe cộng đồng chính. Tình hình dịch tễ lao kháng thuốc đang có diễn biến phức tạp và đã xuất hiện ở 90% các quốc gia. Năm 2017, trên toàn cầu ước tính tỷ lệ mắc lao đa kháng thuốc là 3,5% trong số bệnh nhân mới và là 18% trong số bệnh nhân điều trị lại. Việt Nam đang đứng trước những thách thức rất lớn khi đặt mục tiêu hoàn toàn chấm dứt bệnh lao vào năm KỸ THUẬT CHẨN ĐOÁN VÀ PHÁT HIỆN LAO HIỆN NAY TẠI VIỆT NAM Kỹ thuật soi trực tiếp Nhuộm Ziehl-Neelsen kỹ thuật này chỉ cho phép phát hiện vi khuẩn kháng acid Acid-Fast Bacilli - AFB. Ưu điểm của kỹ thuật này là dễ thực hiện, kết quả nhanh, rẻ và có thể thực hiện ở mọi nơi. Nhược điểm là độ nhạy thấp trung bình đạt 30 - 40% khi làm một mẫu bệnh phẩm, 65 - 75% đối với nhiều mẫu bệnh phẩm nên cần soi từ 2 mẫu bệnh phẩm liên tiếp trở lên. Kết quả dương tính khi soi trực tiếp phụ thuộc chính vào số lượng vi khuẩn trong bệnh phẩm số lượng vi khuẩn > 105 vi khuẩn/ml bệnh phẩm thì kết quả mới dương tính. Hơn nữa, kỹ thuật này cũng không xác định được tính kháng thuốc của vi khuẩn. Nuôi cấy là kỹ thuật xác định chắc chắn vi khuẩn lao Bacilli de Koch-BK. Ưu điểm của kỹ thuật này là phân lập định danh được BK và làm kháng sinh đồ với các thuốc chống lao. Nhược điểm là thời gian có kết quả lâu, đắt tiền, đòi hỏi trang bị phức tạp hơn. Kỹ thuật sinh học phân tử là kỹ thuật khuếch đại acid nucleic ADN và ARN trong bộ gen của vi khuẩn lao như PCR, Realtime PCR... Tuy nhiên, phương pháp này đắt tiền, đòi hỏi trang bị phức tạp, hiện đại và cũng không thể xác định khả năng kháng thuốc của vi khuẩn lao. Gene Xpert là tích hợp các kỹ thuật tách chiết, khuếch đại và đọc kết quả khuếch đại ADN, cho phép xác định sự hiện diện của vi khuẩn lao và gen kháng thuốc của THIỆU VỀ GENE XPERT Gene Xpert Là một kỹ thuật đột phá tích hợp của 3 công nghệ tách chiết DNA, khuyếch đại DNA và đọc kết quả chỉ với một modul nhỏ. Kỹ thuật này cho kết quả nhanh, chỉ trong vòng 2 giờ và rất đơn giản cho người dùng. Đặc biệt hơn là máy cho kết quả kép, tức là cùng một lần trả lời sẽ cho biết có vi khuẩn lao hay không và có kháng với thuốc Rifampicin hay không. Máy Gene Xpert 4 modul và Catrig xét nghiệm Xpert MTB/RIFGene Xpert được phát triển trong chương trình FIND Foundation for Innovative New Diagnostics giữa công ty Cepheild Inc và Trường đại học Y khoa New Jersey. Kỹ thuật này là bước đột phá trong chẩn đoán và hỗ trợ điều trị bệnh lao, đã được WHO chứng thực và khuyến cáo áp dụng từ tháng 10/2010 cũng như được khuyến cáo áp dụng trong công tác chống lao. Riêng ở Việt Nam, Bộ Y Tế đã có quyết định số 4921/QĐ-BYT ngày 26/12/2011 về việc ban hành quy trình triển khai xét nghiệm Gene Xpert trên toàn quốc đối với các cơ sở khám chữa bệnh kể cả lĩnh vực tư nhân để tiến tới xóa bỏ hoàn toàn bệnh ĐỘ PHỔ BIẾN CỦA GENE XPERT Tính tới tháng 6/2019 đã có hơn 100 quốc gia sử dụng xét nghiệm Gene Xpert để chẩn đoán vi khuẩn lao. Riêng ở Châu Á - Thái Bình Dương tính đến nay Gene Xpert đã có mặt tại Campuchia, Trung Quốc, Đông Timor và Việt Nam. Tại Việt Nam, theo thống kê của Chương trình Chống Lao Quốc Gia tính đến hết năm 2017 đã có 157 máy đặt tại các tỉnh, thành phố trong toàn quốc, dự kiến đến năm 2020 sẽ có 232 máy. Bệnh viện Phạm Ngọc Thạch hiện có 10 máy, Bệnh viện Đại học Y Dược có 1 máy với 4 modul đã được triển khai từ năm 2017 và hoạt động liên tục từ đó đến nay. ĐỘ NHẠY VÀ ĐỘ ĐẶC HIỆU CỦA GENE XPERT Kỹ thuật Gene Xpert MTB/RIF cho phép xác định vi khuẩn lao có độ nhạy rất cao 99% đối với người bệnh xét nghiệm đờm dương tính 80% đối với người bệnh xét nghiệm đờm trực tiếp âm tính 91% đối với trường hợp người bệnh nuôi cấy dương tính 72,5% đối người bệnh nuôi cấy âm tính Độ đặc hiệu chung của xét nghiệm Gene Xpert là 98,3% Độ nhạy trong việc phát hiện kháng Rifampicin là 96,7% Độ đặc hiệu trong việc phát hiện kháng Rifampicin là 98,6%. KẾT QUẢ GENE XPERT MTB/RIF CÓ Ý NGHĨA NHƯ THẾ NÀO TRONG VIỆC LỰA CHỌN THUỐC ĐIỀU TRỊ LAO? Căn cứ vào kết quả xét nghiệm kháng sinh đồ hoặc các xét nghiệm chẩn đoán nhanh đã được Tổ chức Y tế Thế giới WHO chứng thực như Hain test, Gene Xpert MTB/ RIF... thì tiêu chuẩn chẩn đoán các thể bệnh lao kháng thuốc được xác định cụ thể gồm Kháng một thuốc là trường hợp chỉ kháng duy nhất với một loại thuốc chống lao đầu tay khác Rifampicin. Kháng nhiều thuốc là kháng với từ hai loại thuốc chống lao đầu tay trở lên mà không kháng với Rifampicin. Lao kháng thuốc Rifampicin là kháng với kháng sinh Rifampicin và có hoặc không kháng thêm với các loại thuốc chống lao khác. Thực tế ở nước ta hiện nay, 90% các chủng lao kháng Rifampicin có kèm theo kháng Isoniazid. Vì vậy, các trường hợp kháng Rifampicin thường được xem như đa kháng và người bệnh được tiếp nhận điều trị theo phác đồ đa kháng. NHỮNG ĐỐI TƯỢNG NÀO NÊN CHỈ ĐỊNH GENE XPERT ĐỂ ĐƯỢC QUỸ TOÀN CẦU TÀI TRỢ? Trong những ngày đầu tiên mới áp dụng, xét nghiệm Gene Xpert được áp dụng để chẩn đoán ban đầu cho những trường hợp mắc lao đa kháng thuốc, hoặc lao đồng nhiễm HIV. Về sau tại những nơi có tỷ lệ người mắc bệnh lao và HIV không cao, xét nghiệm Gene Xpert được Trung Tâm Chống lao Quốc gia đồng ý cho áp dụng trên những bệnh nhân xét nghiệm đờm trực tiếp âm tính, để tăng tỷ lệ phát hiện lao phổi AFB -. Cụ thể hiện nay theo công văn số 665/BVPTƯ ngày 16/4/2019 của Bệnh viện Phổi Trung Ương về việc sử dụng xét nghiệm Gene Xpert được mở rộng cho 4 loại bệnh phẩm là đờm, dịch rửa phế quản, dịch dạ dày, dịch não tủy với 3 đối tượng như sau. Đối tượng chẩn đoán lao gồm 1 nhóm người bệnh HIV nghi ngờ lao, 2 Trẻ em nghi lao, 3 Nghi lao ngoài phổi lao màng não Đối tượng chẩn đoán lao đa kháng gồm 1 Thất bại phác đồ không kháng R Rifampicin, 2 Nghi lao/NB lao tiếp xúc với lao kháng thuốc, 3 Lao không âm hóa sau 2 hoặc 3 tháng điều trị phác đồ không kháng R, 4 Tái phát phác đồ không kháng R hoặc phác đồ kháng R, 5 Điều trị lại sau bỏ trị phác đồ không kháng R hoặc phác đồ kháng R, 6 Người bệnh lao mới/H, 7 người nghi lao có tiền sử điều trị thuốc lao trên 1 tháng, 8 người bệnh lao mới. Đối tượng khác Lao phổi AFB thêm bài viết tương tự tại đây. Trần Bá Thoại Uỷ viên BCH Hội NỘI TIẾT VIỆT NAM Đại dịch COVID-19 bùng phát, nhu cầu xét nghiệm chẩn đoán vượt mức. Cơ quan quản lý y tế nhiều nước, như Cơ quan Quản lý Dược và Thực phẩm Hoa Kỳ FDA, và mới đây Bộ Y tế Việt Nam cho phép dùng Kỹ thuật GeneXpert. vốn đã được các bệnh viện Lao sử dụng để chản đoán nhiễm COVID-19. GeneXpert bản chất cũng là xét nghiệm RT-PCR nhưng được đánh giá là nhanh hơn. Vì nhanh và giá tường đối rẻ hơn, phương pháp chẩn đoán COVID-19 trên nền tảng GeneXpert’ TB được khuyến cáo áp dụng nhiều hơn ở các quốc gia có thu nhập thấp và trung bình. Các nghiên cứu dài hơi cho thấy, GeneXpert có độ nhạy cao 84,3%, và độ đặc hiệu 100%, với giá trị dự đoán dương tính 100% và giá trị dự đoán âm 96,7% [1]. Nhiều mầm virus khác, bao gồm cả HIV và viêm gan C, cũng có thể xét nghiệm trên GeneXpert, với chi phí từ 9 đến 20 đô Nguyễn Viết Nhung, Giám đốc Bệnh viện Phổi Trung ương cho biết, Gene Xpert là hệ thống xét nghiệm hoàn toàn tự động, con người can thiệp vào rất ít, chủ yếu là khâu lấy mẫu và cho kết quả nhanh trong vòng 35-45 phút. Toàn thế giới hiện có khoảng thiết bị GeneXpert, trong đó có khoảng cái rải rác khắp Châu Phi, Châu Mỹ Latinh và Đông Nam Á. GeneXpert do công ty Cepheid có trụ sở tại California sản xuất “khoe” là có thể xử lý các mẫu ngoáy mũi trong 45 phút. Việt Nam hiện có khoảng 200 máy xét nghiệm Gene Xpert đặt tại 28 phòng xét nghiệm đạt tiêu chuẩn an toàn sinh học cấp hai trong hệ thống phòng, chống lao phổi cả nước. Bệnh viện phổi Đà Nẵng có 3 máy Gene Xpert. Trong trong trường hợp cần thiết, Bộ Y tế sẽ điều động thêm máy từ Hà Nội vào hỗ trợ xét nghiệm… Bộ Y tế cũng đã cho phép nhập test cho hệ thống Gene Xpert, trong vài ngày tới sẽ về tới Việt Nam, góp phần hỗ trợ tích cực cho hoạt động xét nghiệm SARS-CoV-2 song song với phương pháp xét nghiệm Real-time PCR. Ban đầu, những bộ test này sẽ được ưu tiên gửi cho Đà Nẵng, Quảng Nam, Hà Nội, nơi đang bùng phát dịch sử dụng trước. TÀI LIỆU THAM KHẢO [1] GeneXpert technology [2] GeneXpert MTB/RIF [3] Việt Nam có thêm một phương pháp hỗ trợ xét nghiệm Covid-19 [4] Việt Nam có thêm một phương pháp xét nghiệm COVID-19 [5] New COVID-19 Rapid Diagnostic Approved On GeneXpert’ TB Platform; Could Pave Way For More Testing In Low- & Middle-Income Countries This entry was posted on Tháng Tám 19, 2020 at 523 chiều and is filed under Uncategorized. You can follow any responses to this entry through the RSS feed. You can leave a response, or trackback from your own site. Bệnh lao hiện nay vẫn còn ảnh hưởng nặng nề đến sức khỏe cộng đồng ở nước ta cũng như trên thế lao hiện nay vẫn còn ảnh hưởng nặng nề đến sức khỏe cộng đồng ở nước ta cũng như trên thế giới. Việc chẩn đoán lao phổi dựa vào xét nghiệm soi đờm trực tiếp đã góp phần quan trọng trong phát hiện nguồn lây chính, tuy nhiên, giới hạn của kỹ thuật này là độ nhạy không cao, đã bỏ sót một số lượng đáng kể bệnh nhân không được chẩn đoán lao, đặc biệt ở nhóm người nhiễm HIV, trẻ em và bỏ sót trong chẩn đoán lao đa kháng thuốc. Đối với bệnh lao đa kháng thuốc, khi chẩn đoán phải thực hiện nuôi cấy đờm, mất nhiều thời gian và khó khăn trong vận chuyển mẫu đờm đến các đơn vị chẩn đoán. Chậm trễ trong chẩn đoán và chỉ định điều trị bệnh lao đa kháng thuốc và lao ở người nhiễm HIV, lao trẻ em khiến cho nhiều người bệnh có thể tử vong trước khi được điều là một kỹ thuật ứng dụng sinh học phân tử, mang tính đột phá, có thể giải quyết được các bất cập trên, cho phép xác định vi khuẩn lao ở mức độ ít với độ nhạy và độ đặc hiệu cao; quy trình thao tác rất đơn giản, kỹ thuật cho kết quả nhanh và cho “kết quả kép”, tức là đồng thời cho biết mẫu bệnh phẩm có vi kuẩn lao hay không, có nhiều hay ít và vi khuẩn có kháng thuốc rifampicin hay Việt Nam, với sự hỗ trợ của các đối tác quốc tế, Chương trình chống lao Quốc gia đang triển khai thí điểm ứng dụng GeneXpert trong chẩn đoán lao ở người nhiễm HIV nghi mắc lao. Thực tế cho thấy, chẩn đoán lao ở người nhiễm HIV rất khó khăn, do các triệu chứng lâm sàng không điển hình, dễ nhầm với triệu chứng của các nhiễm khuẩn cơ hội khác. Với kỹ thuật xét nghiệm chẩn đoán lao nhanh bằng GeneXpert, người nhiễm HIV khi có một trong các triệu chứng ho, sốt, ra mồ hôi đêm hoặc sút cân là đủ điều kiện làm xét nghiệm. Người nhiễm cần phải khạc được đờm hoặc được cán bộ y tế hướng dẫn lấy đờm tác động vì bệnh phẩm chẩn đoán chủ yếu là đờm. Trong giai đoạn thí điểm, Bộ Y tế cho chỉ phép thực hiện ở nhóm bệnh nhân lao nghi kháng đa thuốc, người nhiễm HIV nghi mắc lao và trẻ em nghi mắc lao. Trong giai đoạn thí điểm, các đối tượng trên sẽ được làm xét nghiệm miễn phí. Nếu chẩn đoán là lao hoặc lao kháng đa thuốc, bệnh nhân sẽ được điều trị miễn có thể chẩn đoán sớm bệnh lao ở người nhiễm HIV, các cơ sở điều trị HIV/AIDS cần tích cực sàng lọc triệu chứng nghi lao và chuyển người nhiễm HIV có dấu hiệu nghi lao đến các cơ sở có máy xét nghiệm GeneXpert để được chẩn đoán và điều trị kịp thời, góp phần làm giảm tử vong và nâng cao sức khỏe cho người nhiễm HIV. BS. Cao Kim Thoa Cục Phòng chống HIV/AIDS

gene xpert là gì